Arzu Özkan

Puan:2.3K

Yenidoğan Gaz Sancısı Ne Zaman Başlar?

Yenidoğan Bebeklerde Gaz Sancısının Tanımı ve ÖnemiYenidoğan gaz sancısı, hemen hemen her bebeğin yaşadığı, ebeveynler için ise en zorlu dönemlerden biridir. Tıbbi literatürde infantil kolik olarak adlandırılan bu durum, sağlıklı bir bebeğin haftada en az üç gün, günde üç saatten fazla süren ve üç haftadan uzun devam eden ağlama nöbetleri olarak tanımlanmaktadır. Gaz sancısı, bebeğin sindirim sisteminin olgunlaşma sürecinin doğal bir parçasıdır ve genellikle herhangi bir sağlık sorununa işaret etmez.Yenidoğan bebeklerin sindirim sistemi doğumdan sonraki ilk aylarda hızla gelişir. Bu gelişim sürecinde bağırsak hareketleri düzensiz olabilir, bağırsaklardaki yararlı bakteri florası henüz tam olarak oluşmamıştır ve sindirim enzimleri yeterince aktif değildir. Tüm bu faktörler, bebeklerde gaz birikimine ve sancıya neden olan başlıca etkenlerdir.Gaz Sancısının Başlangıç ZamanıYenidoğan gaz sancısı genellikle doğumdan sonraki 2 ila 3 hafta içinde başlamaktadır. Bu dönem, bebeğin anne karnındaki steril ortamdan çıkıp dış dünyaya uyum sağlamaya çalıştığı, sindirim sisteminin anne sütü veya mama ile tanıştığı kritik bir süreçtir.Prematüre doğan bebeklerde, özellikle 34 haftalık doğan bebekler dahil olmak üzere tüm prematürelerde, gaz sancısının başlama zamanı tahmini doğum tarihine göre hesaplanmalıdır. Yani 34 haftalık doğan bir bebekte gaz sancısı, doğumdan 2 ila 3 hafta sonra değil, miadında doğması gereken tarihten yaklaşık 2 ila 3 hafta sonra başlayabilir. Bunun nedeni, prematüre bebeklerin sindirim sisteminin daha geç olgunlaşmasıdır.Gaz sancısının en yoğun yaşandığı dönem, genellikle 6 ila 8 hafta arasıdır. Bu dönemde bebeklerin büyük çoğunluğu, özellikle akşam saatlerinde olmak üzere, günde birkaç saat süren ağlama nöbetleri yaşayabilir. Bu durum hem bebek hem de ebeveynler için oldukça yorucu olabilir.Gaz Sancısının Bitiş ZamanıGaz sancısı, başlangıcı kadar bitiş zamanı açısından da belirli bir seyir izler. Bebeklerde gaz sancısı genellikle 3 ila 4 ay civarında kendiliğinden geçer. Bu dönemde bebeğin sindirim sistemi büyük ölçüde olgunlaşır, bağırsak florası gelişir ve bebek vücudunu daha iyi kontrol etmeye başlar.4. aydan sonra gaz sancısı şikayetleri belirgin şekilde azalır. Ancak bazı bebeklerde bu süreç 5 ila 6 aya kadar uzayabilir. Özellikle ek gıdalara geçiş döneminde, yeni besinlerle tanışma nedeniyle geçici gaz sorunları yaşanabilir.Prematüre bebeklerde gaz sancısının bitiş süresi de başlangıç gibi tahmini doğum tarihine göre değerlendirilmelidir. Yani 34 haftalık doğan bir bebekte gaz sancısı, miadında doğan bir bebeğe göre birkaç hafta daha geç sonlanabilir.Gaz Sancısının BelirtileriGaz sancısı çeken bebeklerde görülen belirtiler oldukça tipiktir ve ebeveynler tarafından kolaylıkla fark edilebilir. En belirgin belirti, bebeğin özellikle akşam saatlerinde başlayan ve saatlerce sürebilen ağlama nöbetleridir.Fiziksel belirtiler arasında şunlar yer alır:Bebeğin bacaklarını karnına doğru çekmesiYumruklarını sıkmasıYüzünün kızarmasıKarın bölgesinin şişkin ve sert olmasıGaz çıkardıktan veya kaka yaptıktan sonra rahatlamasıEmme isteği göstermesi ancak emdikten sonra huzursuzlanmasıUykudan aniden ağlayarak uyanmasıDavranışsal belirtiler ise şöyledir:Sürekli huzursuzluk ve huysuzlukSakinleştirmenin zor olmasıEmzik veya meme ile geçici olarak sakinleşip tekrar ağlamaya başlamaGaz sancısı olmayan bebeklere göre daha az uyumaSırt üstü yatarken daha huzursuz olma, yüzüstü yatırılınca rahatlamaGaz Sancısını Artıran FaktörlerBazı faktörler yenidoğan bebeklerde gaz sancısının daha şiddetli yaşanmasına neden olabilir. Bu faktörlerin bilinmesi, gaz sancısını önleme ve azaltma açısından önem taşır.Beslenme sırasında hava yutma, gaz sancısının en önemli nedenlerinden biridir. Hızlı emme, memeyi veya biberonu doğru kavrayamama, ağlarken beslenme gibi durumlarda bebek fazla miktarda hava yutar ve bu hava bağırsaklarda birikerek sancıya neden olur.Annenin beslenmesi, emziren annelerde bebeğin gazını etkileyebilir. Annenin tükettiği bazı gıdalar, özellikle:Süt ve süt ürünleriBrokoli, karnabahar, lahana gibi gaz yapıcı sebzelerKuru baklagillerSoğan ve sarımsakBaharatlı yiyeceklerKafeinli içeceklerBu gıdaların tüketimi, anne sütü yoluyla bebeğe geçerek gaz sancısını artırabilir.Mama ile beslenen bebeklerde, kullanılan mamanın içeriği gaz sancısını etkileyebilir. Bazı bebekler inek sütü proteinine karşı hassas olabilir ve bu durum gaz sancısını şiddetlendirebilir. Ayrıca biberon seçimi de önemlidir; hava yutmayı azaltan antikolik biberonlar tercih edilmelidir.Bebeğin sindirim sisteminin olgunlaşmamış olması doğal bir faktördür ancak prematüre bebeklerde bu durum daha belirgindir. 34 haftalık doğan bebeklerin sindirim sistemi, miadında doğan bebeklere göre daha az olgun olduğu için gaz sancısı daha şiddetli yaşanabilir.Gaz Sancısını Önleme ve Azaltma YöntemleriYenidoğan gaz sancısını tamamen önlemek mümkün olmasa da, şiddetini azaltmak ve bebeğin rahatlamasını sağlamak için uygulanabilecek birçok yöntem bulunmaktadır.Beslenme sırasında dikkat edilecekler:Bebeği dik pozisyonda emzirmek, hava yutmasını azaltırEmzirme sırasında sık sık ara vererek gazını çıkarmakBiberon kullanılıyorsa, hava yutmayı önleyen antikolik biberonlar tercih etmekMama hazırlarken topak kalmamasına ve çok fazla çalkalanmamasına dikkat etmekEmziren annelerin gaz yapıcı gıdaları sınırlamasıBebeğin memeyi veya biberonu doğru kavradığından emin olmakBeslenme sonrası yapılacaklar:Her beslenme sonrası mutlaka gaz çıkarmakBebeği dik pozisyonda tutarak sırtına hafifçe vurmak veya dairesel hareketlerle masaj yapmakBebeği sağ tarafına yatırmak, gazın bağırsaklarda ilerlemesine yardımcı olurBeslenme sonrası bebeği hemen yatırmamak, en az 20 ila 30 dakika dik pozisyonda tutmakGaz sancısı anında uygulanacak yöntemler:Bebeğin bacaklarına bisiklet hareketi yaptırmakBebeğin karnına saat yönünde hafifçe masaj yapmakBebeği yüzüstü pozisyonda ön kolunuzda taşımak (uçak pozisyonu)Ilık bir banyo yaptırmak, bebeğin rahatlamasına yardımcı olurBebeğin karnına sıcak havlu koymak (çok sıcak olmamasına dikkat edilmeli)Beyaz gürültü veya sakinleştirici müzik kullanmakBebeği sallamak veya arabayla kısa bir gezintiye çıkarmakGaz Sancısında Tıbbi Destek ve İlaç KullanımıBazı durumlarda evde uygulanan yöntemler yeterli olmayabilir ve tıbbi destek almak gerekebilir. Ancak kesinlikle doktora danışmadan herhangi bir ilaç kullanılmamalıdır.Doktora başvurulması gereken durumlar:Bebeğin ateşinin olmasıKusmanın olması, özellikle fışkırır tarzda kusmaBebeğin dışkısında kan görülmesiBebeğin kilo almaması veya kilo kaybetmesiBebeğin sürekli huzursuz olması ve hiç sakinleşmemesiBebeğin cildinde döküntü veya solunum sıkıntısı gibi alerji belirtileriDoktor tarafından önerilebilecek yöntemler:Gaz damlaları (simetikon içeren damlalar, gaz kabarcıklarının birleşerek daha kolay çıkmasını sağlar)Probiyotik damlalar (bağırsak florasını düzenlemeye yardımcı olur)Laktoz enzimi damlaları (laktoz intoleransı şüphesi varsa)Annenin diyetinden şüphelenilen gıdaların çıkarılması (süt ürünleri gibi)Mama değişikliği (gerekli görülürse hidrolize proteinli mamalar önerilebilir)Gaz Sancısı ile Kolik Arasındaki FarkEbeveynler tarafından sıklıkla karıştırılan iki kavram olan gaz sancısı ve kolik, aslında farklı durumlardır. Bu farkı bilmek, doğru yaklaşımı belirlemede önemlidir.Gaz sancısı, doğrudan bağırsaklarda biriken gazın neden olduğu ağrı ve rahatsızlık durumudur. Bebek gaz çıkardığında veya kaka yaptığında rahatlar. Gaz sancısı genellikle beslenme sonrası ortaya çıkar ve bebeğin karnı şiş ve serttir.Kolik ise, nedeni tam olarak bilinmeyen, haftada en az üç gün, günde üç saatten fazla süren ve üç haftadan uzun devam eden ağlama nöbetleri olarak tanımlanır. Kolikli bebeklerde ağlama nöbetleri genellikle günün aynı saatlerinde (çoğunlukla akşam) ortaya çıkar ve bebeği sakinleştirmek çok zordur.Kolikli bebeklerin bir kısmında gaz sancısı da eşlik eder ancak her gaz sancısı kolik değildir. Kolik tanısı, diğer tüm olası tıbbi nedenler dışlandıktan sonra konulur.Anne ve Babanın Psikolojik Hazırlığı ve Başa Çıkma YöntemleriGaz sancısı dönemi, ebeveynler için fiziksel olduğu kadar psikolojik olarak da zorlu bir süreçtir. Bu dönemi daha kolay atlatmak için bazı stratejiler geliştirilebilir.Ebeveynlerin kendilerine hatırlatması gerekenler:Bu dönemin geçici olduğu ve genellikle 3 ila 4 ay içinde sona ereceğiBebeğin ağlamasının ebeveynlik başarısızlığı anlamına gelmediğiGaz sancısının bebeğe zarar vermediği ve sağlıklı bir gelişim sürecinin parçası olduğuYalnız olmadıkları, hemen hemen her ebeveynin bu dönemi yaşadığıPratik öneriler:Nöbetleşe uyumak, birbirinize destek olmakMümkün olduğunca dinlenmek, bebek uyurken siz de uyumaya çalışmakYardım istemekten çekinmemek, aile büyüklerinden veya arkadaşlardan destek almakKısa molalar vermek, çok yorulduğunuzda bebeği güvendiğiniz birine emanet edip dışarı çıkmakBenzer deneyimleri yaşayan diğer ebeveynlerle iletişim kurmakGerektiğinde profesyonel destek almak, aşırı stres ve yorgunluk durumunda psikolojik danışmanlıkPrematüre Bebeklerde Gaz SancısıPrematüre doğan bebeklerde, özellikle 34 haftalık doğan bebeklerde, gaz sancısı süreci bazı farklılıklar gösterir. Bu farklılıkların bilinmesi, prematüre bebek ebeveynlerinin daha bilinçli olmasını sağlar.Prematüre bebeklerde sindirim sistemi, miadında doğan bebeklere göre daha az olgun olduğu için:Gaz sancısı daha geç başlayabilir (tahmini doğum tarihine göre 2 ila 3 hafta sonra)Gaz sancısı daha uzun sürebilir (5 ila 6 aya kadar devam edebilir)Gaz sancısı daha şiddetli yaşanabilirSindirim sistemi sorunlarına daha yatkın olabilirlerPrematüre bebeklerde gaz sancısını yönetmek için ek öneriler:Daha sık ama az miktarda beslenme (mide kapasitesi küçük olduğu için)Her beslenme sonrası mutlaka gaz çıkarmaDik pozisyonda beslenmeye özen göstermePrematüre bebekler için özel üretilmiş biberon ve emzik kullanımıDoktor kontrolünde probiyotik takviyesiDaha sık doktor kontrolleri ile gelişimin izlenmesiYenidoğan gaz sancısı, genellikle doğumdan sonraki 2 ila 3 hafta içinde başlayan, 6 ila 8 haftada en yoğun dönemini yaşayan ve 3 ila 4 ay civarında kendiliğinden geçen bir durumdur. Prematüre doğan bebeklerde, özellikle 34 haftalık bebeklerde bu süreç, tahmini doğum tarihine göre değerlendirilmeli ve birkaç hafta gecikmeli olarak yaşanabilir.Gaz sancısı, bebeğin sindirim sisteminin olgunlaşma sürecinin doğal bir parçasıdır ve genellikle herhangi bir sağlık sorununa işaret etmez. Beslenme sırasında hava yutmasını engellemek, her beslenme sonrası gaz çıkarmak, bebeğe masaj yapmak ve uygun pozisyonlar vermek gaz sancısını azaltmada en etkili yöntemlerdir.Bu dönemde ebeveynlerin sabırlı olması, birbirlerine destek olması ve gerektiğinde yardım istemesi önemlidir. Unutulmamalıdır ki bu dönem geçicidir ve bebeğin sağlıklı gelişiminin bir parçasıdır. Şiddetli ve uzun süren vakalarda, altta yatan başka bir sağlık sorunu olabileceği unutulmamalı ve mutlaka doktora danışılmalıdır.

Önceki Haber

Uyuyan Bebek Emzirmek İçin Uyandırılır mı?

Sonraki Haber

PRETERM BEBEK NEDİR?