.webp)
Bilgisayarınızı açtığınızda karşınıza çıkan "Non-system disk or disk error" mesajı, yeni başlayan kullanıcılar için korkutucu görünebilir. Ancak bu hata, Windows bilgisayarlarda sıkça karşılaşılan ve çoğu durumda basit adımlarla çözülebilen bir sorundur. Bu haberimizde, bu hatanın tam olarak ne anlama geldiğinden başlayarak, nedenlerini ve çözüm yöntemlerini en ince ayrıntısına kadar bulacaksınız.
Non-system Disk or Disk Error Mesajının Türkçe Anlamı ve Açıklaması
"Non-system disk or disk error" mesajı, Türkçeye "Sistem diski değil veya disk hatası" olarak çevrilebilir. Bu hata, bilgisayarınızın BIOS'unun veya UEFI'sinin, üzerinde işletim sistemi bulunan bir disk (system disk) bulamadığını veya bulduğu diski okuyamadığını ifade eder . Teknik olarak, bilgisayarınız size "Senden çalışmam için bir işletim sistemine ihtiyacım var, ama böyle bir disk görmüyorum veya gördüğüm diski okuyamıyorum" demektedir . Hata genellikle ekranda tam olarak şu şekilde görünür: "Non-System disk or disk error, replace and strike any key when ready" (Sistem diski değil veya disk hatası, hazır olduğunuzda diski değiştirin ve herhangi bir tuşa basın) .
Hata Mesajının Göründüğü Farklı Varyasyonlar
Bu hata mesajı, bilgisayarınızın BIOS üreticisine ve donanım yapılandırmasına bağlı olarak birkaç farklı şekilde karşınıza çıkabilir. En yaygın varyasyonları şunlardır:
"Non-System disk or disk error, replace and strike any key when ready" : En sık karşılaşılan tam mesajdır. Diski değiştirip bir tuşa basmanızı ister.
"Disk boot failure, insert system disk and press enter" : Önceki bölümde detaylı olarak incelediğimiz benzer bir önyükleme hatasıdır.
"Non-System disk or disk error. Press any key to continue" : Daha kısa bir varyasyonudur; herhangi bir tuşa basarak devam etmenizi bekler.
"A disk read error occurred" : Bu mesaj da aynı sorun ailesine ait olup, disk okuma sırasında bir hata oluştuğunu belirtir .
Bu farklı mesajların hepsi aynı temel soruna işaret eder: Bilgisayar, işletim sistemini yüklemek için gereken başlangıç dosyalarını bulamamıştır veya okuyamamıştır .
Hatanın En Sık Görülen Nedenleri
Bu hatanın ortaya çıkmasının birçok farklı nedeni olabilir. En yaygın nedenler şunlardır:
Önyükleme Sırasında USB veya Disk Sürücüsünde Medya Bulunması : Bu, belki de en sık karşılaşılan durumdur. Bilgisayarınızın BIOS'u, önyükleme sırasında ilk olarak USB sürücüsünü veya DVD/CD sürücüsünü kontrol edecek şekilde ayarlanmış olabilir. Bu sürücülerde işletim sistemi olmayan bir USB bellek veya DVD bulunuyorsa, sistem bunu önyüklemeye çalışır ve başarısız olunca bu hatayı verir .
Sabit Diskin BIOS'ta Algılanmaması veya Bağlantı Sorunları : Fiziksel bağlantı sorunları da bu hataya neden olabilir. Sabit diskinize giden SATA veri kablosu veya güç kablosu gevşemiş, yerinden çıkmış veya tamamen bozulmuş olabilir. Bu durumda BIOS, sabit diskinizi hiç göremez ve önyükleme yapacak bir aygıt bulamayınca hatayı verir .
Ana Önyükleme Kaydının (MBR) Bozulması veya Virüs Bulaşması : Ana Önyükleme Kaydı (MBR), diskinizin en başında bulunan ve bilgisayarınıza işletim sisteminin nerede olduğunu söyleyen küçük bir veri parçasıdır . Eğer MBR bozulursa, virüs bulaşırsa veya yanlışlıkla silinirse, bilgisayarınız Windows'u nerede bulacağını bilemez ve bu hatayı alırsınız .
Dosya Sistemi veya BPB (BIOS Parameter Block) Hatası : DOS veya Windows'un erken sürümlerinde, BIOS Parametre Bloğu (BPB) olarak adlandırılan bir veri yapısı bozulabilir. Bu da sistemin diskin yapısını anlamasını engeller ve "Non-system disk" hatasına yol açar .
HDD Translation Mode (Çeviri Modu) Ayarlarının Yanlış Olması : Özellikle eski sistemlerde veya özel yapılandırmalarda, BIOS içindaki HDD Translation Mode ayarının yanlış olması (örneğin Bit-Shift yerine LBA destekli modun seçilmemesi) bu hataya neden olabilir .
Yeni Takılan Donanımın Anakartla Uyumsuzluğu : Bazen yeni takılan bir donanım (örneğin yeni bir sabit disk veya bir genişletme kartı), anakart ile uyum sorunu yaşayarak önyükleme sürecini bozabilir ve bu hatayı tetikleyebilir .
Hatanın Çözümü İçin İlk Adımlar
Bu hatayı çözmek için en basit yöntemlerle başlamak, zaman ve emek tasarrufu sağlayacaktır.
Tüm Harici Aygıtları Çıkarmak ve Yeniden Başlatmak : Bilgisayarı kapatın. Tüm USB bellekleri, harici sabit diskleri, hafıza kartlarını ve DVD/CD sürücüsündeki diskleri çıkarın. Sadece klavye, fare ve monitör bağlı olacak şekilde bilgisayarı yeniden başlatın. Çoğu durumda bu basit adım sorunu çözecektir.
BIOS'ta Önyükleme Sırasını Kontrol Etmek : Bilgisayarı yeniden başlatın ve açılış sırasında BIOS/UEFI'ya girmek için gereken tuşa basın (genellikle Delete, F2, F10 veya Esc). Boot veya Startup sekmesinde, Boot Order (Önyükleme Sırası) bölümünü bulun. İlk sırada işletim sisteminin kurulu olduğu sabit diskinizin (veya Windows Boot Manager'ın) olduğundan emin olun. USB veya DVD sürücüsünü listenin alt sıralarına alın. Değişiklikleri kaydedip çıkın (genellikle F10 tuşu ile).
Sabit Disk Bağlantılarını Fiziksel Olarak Kontrol Etmek : Bilgisayarı tamamen kapatın, fişini çekin ve güç düğmesine birkaç saniye basarak kalan elektriği boşaltın. Kasanın yan kapağını açın. Sabit diskinize giden SATA veri kablosunu ve güç kablosunu bulun. Her iki kabloyu da çıkarın ve tekrar takın; konektörlerin tam oturduğundan emin olun. Mümkünse SATA kablosunu anakart üzerindeki farklı bir SATA portuna takmayı deneyin. Kapağı kapatın ve bilgisayarı açın.
CMOS Pilini Sıfırlamak veya Değiştirmek : Anakart üzerindeki CMOS pili (CR2032), BIOS ayarlarının saklanmasını sağlar. Zayıflamış bir pil, BIOS ayarlarının sıfırlanmasına ve önyükleme sırasının kaybolmasına neden olabilir. Pili çıkarın, 5-10 dakika bekleyin, ardından geri takın. Eğer pil 3-5 yaşından büyükse, yeni bir CR2032 pil ile değiştirmeniz önerilir.
Windows Kurtarma Ortamı ile İleri Düzey Onarımlar
Eğer yukarıdaki basit adımlar işe yaramazsa, Windows Kurtarma Ortamı'nı (WinRE) kullanarak daha ileri düzey onarımlar yapmanız gerekir. Bunun için bir Windows kurulum USB'si veya DVD'si hazırlamanız gerekecektir.
MBR'yi Onarmak için bootrec /fixmbr ve /fixboot Komutları
Windows Kurtarma Ortamı'na eriştikten sonra (Kurulum medyasından önyükleme yapıp "Bilgisayarınızı onarın" seçeneğini seçerek), Gelişmiş Seçenekler > Komut İstemi yolunu izleyin. Açılan Komut İstemi penceresinde aşağıdaki komutları sırayla yazın ve her birinden sonra Enter tuşuna basın :
bootrec /fixmbr komutu, sistem diskinin başlangıcına yeni bir uyumlu Ana Önyükleme Kaydı (MBR) yazar. Bu komut, bozulmuş veya virüs bulaşmış MBR'yi onarmak için kullanılır.
bootrec /fixboot komutu, sistem bölümüne yeni bir önyükleme sektörü yazar. Bu komut, önyükleme sektörü hasar görmüşse işe yarar.
Her iki komut da başarılı olduğunda "Operation Successful" mesajını görmelisiniz . Ardından bilgisayarı yeniden başlatın.
Başlangıç Onarma ve CHKDSK ile Disk Hatalarını Gidermek : Aynı Gelişmiş Seçenekler menüsünde Başlangıç Onarımı (Startup Repair) seçeneğini de deneyebilirsiniz. Bu araç, birçok önyükleme sorununu otomatik olarak tespit edip düzeltebilir. Ayrıca, Komut İstemi'nden chkdsk C: /f /r komutunu çalıştırarak diskteki bozuk sektörleri ve dosya sistemi hatalarını tarayıp onarabilirsiniz . Bu komutta C: harfini, Windows'un yüklü olduğu sürücünün harfiyle değiştirmeyi unutmayın (Kurtarma Ortamı'nda bu harf farklı olabilir).
Fdisk /mbr Komutu ile Eski Sistemlerde Onarım
Eğer eski bir Windows sürümü (Windows 98, ME, XP gibi) kullanıyorsanız veya bu sistemler için hazırlanmış bir kurtarma diskiniz varsa, Fdisk /mbr komutunu kullanabilirsiniz . Bu komut, tıpkı bootrec /fixmbr gibi, Ana Önyükleme Kaydını yeniden yazar. Windows 98 veya XP kurulum diski veya önyüklenebilir bir disket ile sistemi başlattıktan sonra, komut satırına fdisk /mbr yazıp Enter'a basmanız yeterlidir . Bu işlem, özellikle virüs bulaşması nedeniyle bozulmuş MBR'leri onarmak için etkilidir . Ancak bu komutun, yalnızca MBR'nin kod kısmını yeniden yazdığını, partition (bölüm) tablosunu değiştirmediğini unutmayın. Bu nedenle, yalnızca MBR kodu bozulmuşsa işe yarar .
Fixmbr ve Fixboot Komutları Başarısız Olursa Ne Yapılmalı?
Bazı durumlarda, özellikle Windows'un daha yeni sürümlerinde (Windows 10/11), bootrec /fixboot komutu "Erişim reddedildi" veya "Eleman bulunamadı" gibi hatalar verebilir. Bu durumda, Önyükleme Yapılandırma Verilerini (BCD) yeniden oluşturmayı denemelisiniz. Yine Komut İstemi'nde aşağıdaki komutları sırayla çalıştırın:
bootrec /scanos : Bu komut, diskinizde kurulu olan Windows işletim sistemlerini tarar.
bootrec /rebuildbcd : Bu komut, önyükleme yapılandırma verilerini (BCD) yeniden oluşturur.
Eğer rebuildbcd de başarısız olursa, mevcut BCD dosyasını silip yeni bir tane oluşturmanız gerekebilir. Bunun için şu komutları kullanabilirsiniz:
bcdedit /export C:\BCD_Backup : Mevcut BCD'yi yedekler.
c: (veya Windows'un kurulu olduğu sürücü harfi) yazın ve Enter'a basın.
attrib bcd -s -h -r : BCD dosyasının sistem, gizli ve salt okunur niteliklerini kaldırır.
ren bcd bcd.old : Eski BCD dosyasını yeniden adlandırır (silmez, yedekler).
bootrec /rebuildbcd : BCD'yi yeniden oluşturmayı tekrar dener.
HDD Translation Mode Ayarlarını Kontrol Etmek (HP ve Benzeri Sistemler)
Özellikle HP bilgisayarlar gibi bazı özel sistemlerde, BIOS içindaki HDD Translation Mode (HDD Çeviri Modu) ayarı bu hataya neden olabilir . Bu ayar, BIOS'un sabit diskin geometrisini (silindir, kafa, sektör) nasıl yorumlayacağını belirler. Yanlış bir ayar (örneğin Bit-Shift modu), özellikle disk görüntüleme veya klonlama işlemlerinden sonra "Non-system disk" hatasına yol açabilir .
Çözüm için BIOS'a girin ve System Configuration > Device Configuration yolunu izleyin. HDD Translation Mode seçeneğini bulun ve LBA - assisted (veya sadece LBA) olarak ayarlayın. Değişiklikleri kaydedip çıkın . Bu ayar, modern işletim sistemlerinin büyük diskleri doğru şekilde tanıması için neredeyse her zaman LBA modunda olmalıdır.
İşletim Sistemini Yeniden Yüklemek ve Diski Değiştirmek
Yukarıdaki tüm yöntemleri denerseniz ve hata devam ediyorsa, maalesef daha ciddi bir durumla karşı karşıya olabilirsiniz. Bu noktada iki olasılık vardır:
Yazılımsal Hasar (İşletim Sisteminin Çökmesi) : Windows o kadar bozulmuş olabilir ki hiçbir onarım aracı işe yaramaz. Bu durumda yapmanız gereken, Windows'u baştan kurmaktır (temiz kurulum). Bu işlem, C sürücüsündeki tüm verileri silecektir, bu nedenle önceden yedek alabildiyseniz çok iyi olur.
Donanımsal Hasar (Sabit Diskin Bozulması) : Sabit diskiniz fiziksel olarak ömrünü tamamlamış veya ciddi şekilde hasar görmüş olabilir. Diskinizden tıkırtı veya vurma sesleri geliyorsa, bu ihtimal çok yüksektir. Bu durumda tek çözüm, sabit diskinizi yepyeni bir diskle değiştirmek ve üzerine Windows'u yeniden kurmaktır. Verilerinizi kurtarmak için profesyonel bir veri kurtarma servisine başvurmanız gerekebilir.
Hatanın Tekrarlamasını Önlemek İçin Alınabilecek Önlemler
Bu hatayı çözdükten sonra, tekrarlanmasını önlemek için basit ama etkili bazı önlemler alabilirsiniz. BIOS/UEFI önyükleme sırasında, işletim sisteminin kurulu olduğu diskin her zaman ilk sırada olduğundan emin olun. Bilgisayarı kapatmadan önce, DVD/CD sürücüsündeki diskleri ve USB portlarındaki bellekleri çıkarmayı alışkanlık haline getirin. Bilgisayarınızda güncel bir antivirüs programı kullanarak virüs bulaşmasını engelleyin; çünkü bazı virüsler doğrudan MBR'ye saldırarak bu hataya neden olabilir . Sabit diskinizin sağlık durumunu düzenli olarak kontrol edin (CrystalDiskInfo gibi araçlarla) ve uyarılar aldığınızda diski değiştirmeyi planlayın. Önemli güncellemelerden önce bir sistem geri yükleme noktası oluşturun ve düzenli olarak verilerinizi yedekleyin.
Sık Sorulan Sorular
"Non-system disk or disk error" hatası bilgisayarımın tamamen bozulduğu anlamına mı gelir? Hayır, kesinlikle değil. Bu hata çoğu durumda basit bir BIOS ayarı veya bağlantı kontrolü ile çözülebilir. Genellikle bilgisayarınızın donanımı sorunsuzdur, sadece doğru diski bulmakta zorlanmaktadır.
Hata mesajında "strike any key" yazıyor, hangi tuşa basmalıyım? Ekranın alt kısmında bu mesajı gördüğünüzde, klavyenizdeki herhangi bir tuşa (Space, Enter, Shift gibi) basabilirsiniz. Bu, sistemi yeniden önyükleme denemesi yapmaya zorlar. Eğer hatanın nedeni USB bellekte unutulan bir bellekse, belleği çıkarıp herhangi bir tuşa bastığınızda bilgisayar normal şekilde açılacaktır.
BIOS'ta diski görüyorum ama hata devam ediyor, ne yapmalıyım? BIOS diskinizi görüyorsa, bu iyi bir işarettir; donanımsal bir bağlantı sorunu olmadığını gösterir. Bu durumda sorun büyük olasılıkla yazılımsaldır: MBR bozulmuş olabilir veya dosya sistemi hasar görmüş olabilir. Yukarıda anlatıldığı gibi bootrec /fixmbr, bootrec /fixboot ve chkdsk komutlarını denemelisiniz.
Bu hata ile "Bootmgr is missing" hatası aynı şey mi? Benzer olsalar da aynı değildirler. "Non-system disk" hatası daha geneldir ve bilgisayarın herhangi bir önyüklenebilir aygıt bulamadığını belirtir. "Bootmgr is missing" ise daha spesifik olarak Windows'un önyükleme yöneticisi dosyasının (bootmgr) bulunamadığını veya bozulduğunu söyler. "Non-system disk" hatasının nedenleri arasında bootmgr sorunları da bulunabilir.
"Non-system disk or disk error" mesajı, bilgisayarınızın işletim sistemini yüklemek için gerekli olan diski bulamadığını veya okuyamadığını ifade eden yaygın bir önyükleme hatasıdır. Bu hatanın anlamını ve nedenlerini anlamak, sorunu çözmek için atılacak ilk ve en önemli adımdır. Çoğu durumda, bilgisayara takılı gereksiz USB bellekleri çıkarmak veya BIOS'ta önyükleme sırasını düzeltmek gibi basit adımlar sorunu çözmeye yeterlidir. Eğer bu işe yaramazsa, sabit disk bağlantılarını kontrol etmek, MBR'yi onarmak veya CHKDSK çalıştırmak gibi daha teknik çözümlere başvurmanız gerekebilir. Unutmayın, düzenli yedekleme alışkanlığı ve güncel bir antivirüs yazılımı kullanmak, bu tür sorunlarla karşılaşma ihtimalinizi önemli ölçüde azaltacaktır.
.webp)
.webp)
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapın
Giriş Yap